Bandenprofiel controleren: zo meet je de profieldiepte

Goed bandenprofiel is belangrijk voor de grip van een auto. De groeven in het loopvlak voeren onder andere water af wanneer je over een nat wegdek rijdt. Naarmate een band slijt, worden die groeven minder diep en neemt de marge bij regen af. Daarom is het verstandig om niet alleen de bandenspanning, maar ook regelmatig de profieldiepte te controleren.

Je hoeft daarvoor niet te wachten op de APK. Met een eenvoudige profieldieptemeter kun je thuis in enkele minuten bekijken hoeveel profiel er nog op de banden zit en of de slijtage gelijkmatig verloopt.

Wat is het bandenprofiel?

Het bandenprofiel bestaat uit de groeven en andere vormen in het loopvlak van de band. Dat is het gedeelte dat tijdens het rijden contact maakt met het wegdek.

De groeven hebben verschillende functies. Ze helpen bijvoorbeeld om water tussen band en wegdek af te voeren. Bij een nieuwe band zijn deze groeven relatief diep. Tijdens het rijden slijt het rubber langzaam af, waardoor ook de profieldiepte afneemt.

Volgens de officiële APK-regels voor autobanden van de RDW moet de profilering van de hoofdgroeven over de gehele omtrek van het loopvlak minimaal 1,6 millimeter bedragen.

Dat is een wettelijke ondergrens. Het is verstandig om de banden al vóór het bereiken van dat minimum kritisch te beoordelen.

Waarom voldoende profieldiepte belangrijk is

Het verschil tussen een nieuwe en een sterk versleten band wordt vooral merkbaar wanneer de omstandigheden minder gunstig zijn.

Op een droge weg kan een band met minder profiel soms nog redelijk normaal aanvoelen. Bij regen krijgt het profiel echter een belangrijke taak: water afvoeren uit het contactvlak.

Wanneer de groeven steeds ondieper worden, kan de band minder gemakkelijk water verwerken. Daardoor kan de grip op nat wegdek afnemen.

Ook andere factoren spelen een rol. Denk aan snelheid, wegdek, temperatuur, bandtype en de hoeveelheid water op de weg.

Zo meet je het bandenprofiel

De eenvoudigste nauwkeurige methode is een profieldieptemeter. Zulke meters zijn verkrijgbaar in digitale en mechanische uitvoering.

Zet de auto eerst op een vlakke en veilige plaats. Draai het stuur eventueel zodat je gemakkelijker bij de voorbanden kunt.

Steek vervolgens de meetpen van de profieldieptemeter in een van de hoofdgroeven van de band. Zorg dat de voet van de meter vlak tegen het loopvlak rust.

Lees daarna de gemeten waarde af.

Meet niet slechts op één plek. Controleer dezelfde band op meerdere plaatsen rondom de omtrek en meet ook aan de binnenkant, in het midden en aan de buitenkant van het loopvlak.

Juist verschillen tussen die metingen kunnen nuttige informatie geven.

Meet in de hoofdgroeven

Niet ieder klein lijntje of groefje in een band telt mee voor het bepalen van de profieldiepte.

Voor de wettelijke profieldiepte gaat het om de hoofdgroeven in het loopvlak. Een profieldieptemeter moet daarom diep in zo’n hoofdgroef worden geplaatst en niet bovenop een verhoogd slijtageblokje.

Door op verschillende plaatsen te meten krijg je bovendien een beter beeld van de totale slijtage van de band.

Let op de slijtage-indicatoren

Veel autobanden hebben ingebouwde slijtage-indicatoren. Dit zijn kleine verhogingen onder in bepaalde profielgroeven.

Wanneer het omringende loopvlak ongeveer gelijk komt te liggen met zo’n indicator, is de band ver afgesleten.

Deze indicatoren zijn handig voor een snelle visuele controle, maar een echte profieldieptemeter geeft meer informatie. Daarmee kun je immers ook zien hoeveel millimeter profiel er nog aanwezig is voordat de band de wettelijke grens bereikt.

Ongelijke slijtage zegt ook iets

Niet alleen de hoeveelheid profiel is belangrijk. Kijk ook naar de manier waarop de band afslijt.

Wanneer het profiel aan beide buitenzijden duidelijk sterker is afgesleten dan in het midden, kan dat bijvoorbeeld samenhangen met een langdurig te lage bandenspanning.

Sterke slijtage in het midden kan juist ontstaan wanneer een band structureel te hard is opgepompt, al kunnen bandconstructie en gebruik eveneens invloed hebben.

Is vooral één zijde van de band versleten, dan kan het verstandig zijn om de wieluitlijning en de ophanging te laten controleren.

Daarom horen het controleren van profiel en de bandenspanning van je auto eigenlijk bij dezelfde onderhoudsroutine.

Controleer ook op beschadigingen

Een band kan voldoende profiel hebben en toch aan vervanging toe zijn.

Bekijk tijdens de controle daarom meteen het volledige loopvlak en de zijwanden. Let bijvoorbeeld op scheuren, bobbels, vreemde vervormingen, spijkers en andere beschadigingen.

Wanneer delen van de band beschadigd zijn of de constructie zichtbaar wordt, is verdere controle noodzakelijk. Ook bij uitstulpingen of duidelijke vervormingen is het verstandig de band door een garage of bandenspecialist te laten beoordelen.

Vergeet de binnenzijde niet

De buitenzijde van een band is gemakkelijk zichtbaar. Daardoor ontstaat soms de indruk dat een band nog overal voldoende profiel heeft terwijl de binnenzijde veel sterker is afgesleten.

Dat komt bijvoorbeeld voor bij afwijkingen in de wieluitlijning.

Voel en kijk daarom, wanneer dat veilig mogelijk is, ook naar de binnenzijde van de band. Bij twijfel kan een garage de auto op een hefbrug zetten en de volledige band controleren.

Hoe vaak moet je het bandenprofiel controleren?

Er bestaat geen universele termijn waarna iedere band gecontroleerd of vervangen moet worden. Slijtage hangt sterk af van het aantal kilometers, rijstijl, voertuiggewicht, bandtype, wegdek en bandenspanning.

Een praktische gewoonte is om het profiel regelmatig mee te nemen wanneer je de bandenspanning controleert.

Een snelle visuele controle kost nauwelijks tijd. Een uitgebreidere meting met een profieldieptemeter kan bijvoorbeeld eens per paar maanden worden uitgevoerd en extra wanneer je een lange autorit plant.

Wanneer de banden duidelijk dichter bij de minimale profieldiepte komen, is vaker controleren verstandig.

Voor- en achterbanden kunnen anders slijten

Banden slijten niet altijd in hetzelfde tempo.

Bij een voorwielaangedreven auto worden de voorbanden bijvoorbeeld gebruikt voor aandrijving én een groot deel van de stuur- en remkrachten. Daardoor kunnen ze sneller slijten dan de achterbanden.

Bij andere aandrijfvormen kan de verdeling anders zijn.

Controleer daarom altijd alle vier de banden afzonderlijk. Ga er niet vanuit dat de profieldiepte overal gelijk is omdat één band er nog goed uitziet.

Wacht niet tot exact 1,6 millimeter

De minimale profieldiepte van 1,6 millimeter is een wettelijke grens, geen streefwaarde voor normaal bandenonderhoud.

Een band slijt geleidelijk. Wanneer je pas actie onderneemt zodra een meting exact 1,6 millimeter aangeeft, is er nauwelijks nog marge over.

Door het profiel regelmatig te meten zie je de slijtage aankomen en kun je vervanging plannen in plaats van pas te reageren wanneer de band vrijwel volledig is versleten.

Maak bandencontrole onderdeel van normaal onderhoud

Banden zijn gemakkelijk te vergeten zolang er geen waarschuwingslampje brandt en de auto normaal rijdt. Toch vormen ze het directe contact tussen de auto en het wegdek.

Een goede bandencontrole bestaat daarom uit meer dan alleen kijken of een band nog opgepompt lijkt.

Controleer regelmatig de spanning, meet de profieldiepte op verschillende plaatsen en kijk naar beschadigingen en ongelijkmatige slijtage.

Met een profieldieptemeter duurt zo’n controle maar enkele minuten. Tegelijk krijg je een veel beter beeld van de staat van de banden en kun je problemen eerder herkennen.