Rioolproblemen in oude Haagse wijken

Achter de gevels van Duinoord en het Zeeheldenkwartier zit veel karakter. Eronder liggen soms rioolleidingen die al generaties meegaan. Mooi voor de geschiedenisboeken, minder prettig als op zondagavond het riool verstopt raakt en het souterrain langzaam onder water loopt.

Verzakte leidingen, binnengedrongen boomwortels en terugkerende verstoppingen kunnen in oudere woningen voor problemen zorgen. Hoe ontstaan die problemen, welke signalen moet je serieus nemen en wat kun je als bewoner zelf doen?

Waarom oude Haagse wijken kwetsbaar zijn

In wijken zoals het Zeeheldenkwartier, Duinoord, de Schilderswijk en de Archipelbuurt staan veel woningen van vóór de Tweede Wereldoorlog. Sommige panden hebben nog oude huisaansluitingen van gres of gietijzer, hoewel bij andere woningen de riolering inmiddels is vernieuwd.

Deze materialen kunnen lang meegaan, maar kennen na tientallen jaren kwetsbare punten:

  • Voegen tussen buisdelen. Gresbuizen bestaan vaak uit korte stukken met verbindingen. Wanneer voegen beschadigd raken, kunnen gronddeeltjes en boomwortels binnendringen.
  • Verzakking. Door bodembeweging of problemen met de ondersteuning kan een leiding verzakken. Op lage punten blijven dan gemakkelijker water en vuil staan.
  • Aanpassingen bij verbouwingen. Wanneer keukens en badkamers zijn verplaatst, kunnen extra bochten en koppelingen zijn aangebracht. Die kunnen de afvoer gevoeliger maken voor verstoppingen.

Niet ieder oud riool is automatisch aan vervanging toe. Vooral de technische staat van de leidingen en de kwaliteit van eerdere reparaties bepalen of problemen ontstaan.

Bomen, zand en hevige regen

De lindes en platanen in oude Haagse lanen zijn prachtig, maar hun wortels zoeken vocht. Een beschadigde voeg of scheur kan een toegang vormen tot een rioolleiding.

Een boom vraagt geen toestemming; zijn wortels zoeken gewoon de weg naar binnen. Eenmaal in de leiding kunnen ze verder groeien en de doorstroming steeds verder beperken.

Dichter bij de kust kan ook zand een rol spelen. In wijken zoals Scheveningen en Duindorp kan via beschadigde verbindingen of putten zand in de afvoer terechtkomen.

Bij hevige regen krijgt het riool bovendien in korte tijd veel water te verwerken. Wanneer een leiding al gedeeltelijk verstopt is, neemt de kans op wateroverlast toe. Vooral souterrains en laaggelegen vloerputten zijn daarbij kwetsbaar.

Rioolproblemen in oude Haagse wijken: de signalen

Een verstopping ontstaat niet altijd plotseling. Regelmatig zijn er eerder al aanwijzingen dat de afvoer niet goed functioneert.

Let vooral op:

  • een aanhoudende rioollucht in huis, de tuin of het souterrain;
  • borrelende geluiden uit afvoeren wanneer elders water wordt weggespoeld;
  • water dat steeds langzamer wegloopt;
  • water dat via een vloerput of andere afvoer terugkomt;
  • een verstopping die na het ontstoppen telkens terugkeert.

Vooral dat laatste verschijnsel verdient aandacht. Wanneer een leiding meerdere keren op dezelfde plaats verstopt raakt, is het verstandig de oorzaak te laten onderzoeken.

Een camera-inspectie kan bijvoorbeeld duidelijk maken of er sprake is van wortelingroei, een beschadigde verbinding of een verzakte leiding.

Wie is verantwoordelijk voor rioolproblemen?

Een veelgestelde vraag is of een verstopping voor rekening van de bewoner, verhuurder of gemeente komt.

In Den Haag hangt dit onder meer af van de locatie van het probleem.

Wanneer een verstopping zich op eigen terrein bevindt, komen de kosten in beginsel voor rekening van de eigenaar of, afhankelijk van de situatie, de huurder. Bij een verstopping in het openbare riool is de gemeente verantwoordelijk voor het verhelpen daarvan.

De gemeente legt dit uit op haar informatiepagina over rioolverstoppingen in Den Haag.

Bij huurwoningen is de verdeling tussen huurder en verhuurder afhankelijk van de oorzaak, de bereikbaarheid en het soort werkzaamheden. Gewoon ontstoppingswerk aan bereikbare leidingen kan onder klein onderhoud vallen. Structurele gebreken en reparaties kunnen voor rekening van de verhuurder komen.

Ook de Huurcommissie legt de verantwoordelijkheden bij rioolonderhoud uit.

Woon je in een appartementencomplex, dan kan bovendien de Vereniging van Eigenaars verantwoordelijk zijn voor gemeenschappelijke leidingen.

Laat bij twijfel eerst vaststellen waar het probleem precies zit. Zo voorkom je dat werkzaamheden worden uitgevoerd waarvoor eigenlijk een andere partij verantwoordelijk is.

Wat helpt bij een verstopt riool?

Bij een kleine verstopping in een wastafel, douche of gootsteen kun je vaak zelf iets doen. Een plopper of een eenvoudige ontstoppingsveer kan voldoende zijn.

Gebruik liever geen agressieve chemische ontstoppingsmiddelen. Die kunnen schade veroorzaken en vormen bovendien een risico voor degene die later aan de leiding moet werken.

Wanneer meerdere afvoeren tegelijkertijd problemen geven of afvalwater terugkomt, kan de verstopping dieper in het riool zitten.

Een gespecialiseerd bedrijf kan dan onderzoeken welke aanpak geschikt is. Afhankelijk van de toestand van de leiding kan worden gekozen voor mechanisch ontstoppen, reinigen of een camera-inspectie.

Bij beschadigde of sterk verzakte leidingen is reinigen alleen niet altijd voldoende. Soms moet een leiding gedeeltelijk worden gerepareerd of vervangen.

Zo voorkom je terugkerende verstoppingen

Ook bij een ouder riool kun je zelf maatregelen nemen om problemen zoveel mogelijk te voorkomen.

  • Giet geen frituurvet, bakolie of vloeibaar vet door de afvoer.
  • Spoel geen vochtige doekjes, maandverband of ander afval door het toilet.
  • Houd bereikbare putten vrij van bladeren, zand en ander vuil.
  • Let op veranderingen in de afvoersnelheid van water.
  • Laat terugkerende verstoppingen onderzoeken in plaats van telkens alleen de leiding te laten ontstoppen.

Vooral dat laatste is belangrijk. Wie uitsluitend de verstopping verwijdert zonder de oorzaak aan te pakken, loopt het risico dat het probleem opnieuw ontstaat.

Oude Haagse woningen hebben karakter, maar de riolering verdient dezelfde aandacht als het dak, de gevel of de fundering. Tijdig onderzoek kan voorkomen dat een klein afvoerprobleem uiteindelijk leidt tot waterschade in huis.

Over de auteur

Deze bijdrage is aangeleverd door Martin Bronkhof namens ontstoppingsbedrijf PROF in Den Haag. Het artikel bespreekt veelvoorkomende rioolproblemen in oudere woningen en praktische maatregelen voor bewoners.