Zaken voor later regelen klinkt alsof het vooral iets is voor een verre toekomst. Toch kan het ook praktisch zijn wanneer je onverwacht een tijdje niet thuis bent, ziek wordt of iemand anders tijdelijk iets voor je moet regelen.
Veel belangrijke informatie zit verspreid over ordners, e-mail, bankzaken, online accounts en simpelweg in je hoofd. Zolang je alles zelf doet is dat meestal geen probleem. Pas wanneer iemand anders iets moet overnemen, blijkt hoe lastig het kan zijn om snel te ontdekken wat belangrijk is.
Je hoeft daarvoor niet je hele leven in één dossier vast te leggen. Een paar duidelijke basisafspraken kunnen al veel verschil maken.
Zaken voor later regelen begint met overzicht
Het is niet nodig om meteen allerlei formulieren in te vullen of dikke mappen samen te stellen.
Begin met de vraag:
Wat zou iemand moeten weten als ik zelf tijdelijk niets kan uitleggen?
Dat levert vaak een veel kortere lijst op dan verwacht.
Denk bijvoorbeeld aan:
- wie belangrijke contactpersonen zijn;
- waar belangrijke documenten liggen;
- welke vaste verplichtingen er zijn;
- wie voor huisdieren kan zorgen;
- waar informatie over de woning staat;
- welke digitale diensten belangrijk zijn;
- met welke organisaties regelmatig contact is.
Het doel is niet dat iemand direct overal toegang toe krijgt. Het gaat erom dat duidelijk is waar iemand moet beginnen.
Kijk naar wat alleen jij weet
Iedereen heeft praktische informatie die nergens officieel staat.
Misschien weet alleen jij:
- welke buur een reservesleutel heeft;
- wanneer een bepaalde rekening jaarlijks wordt betaald;
- welke dierenarts je gebruikt;
- waar het garantiebewijs van een apparaat ligt;
- welke verzekeringsadviseur je kent;
- welk digitaal account voor bepaalde documenten wordt gebruikt;
- wie je normaal belt bij een probleem in huis.
Juist zulke kleine details kosten anderen veel tijd om opnieuw uit te zoeken.
Schrijf daarom niet alleen formele gegevens op, maar ook praktische kennis die anders verloren gaat zodra je zelf niet beschikbaar bent.
Maak een overzicht van belangrijke contactpersonen
In een onverwachte situatie is een lijst met de juiste mensen vaak waardevoller dan een enorme verzameling documenten.
Denk bijvoorbeeld aan:
- partner of familie;
- buur of vriend met een sleutel;
- huisarts;
- dierenarts;
- werkgever;
- boekhouder;
- financieel adviseur;
- notaris;
- verhuurder;
- beheerder van een woning.
Niet iedereen hoeft voor iedere situatie gebeld te worden.
Vermeld daarom eventueel kort waarvoor iemand een geschikt contactpersoon is.
Denk ook aan dagelijkse verantwoordelijkheden
Voorbereiden gaat niet alleen over administratie.
Sommige mensen zorgen bijvoorbeeld dagelijks voor:
- kinderen;
- huisdieren;
- een partner;
- ouders;
- planten;
- een woning;
- een bedrijf;
- vrijwilligerswerk.
Wanneer je onverwacht uitvalt, moeten bepaalde taken misschien worden overgenomen.
Maak daarom eens een lijst van zaken die binnen enkele dagen aandacht zouden vragen.
Dat geeft een veel realistischer beeld dan alleen kijken naar belangrijke documenten.
Houd woninginformatie eenvoudig vindbaar
Bij een plotselinge afwezigheid kan iemand toegang tot de woning nodig hebben.
Het helpt wanneer duidelijk is:
- wie een reservesleutel heeft;
- hoe een alarmsysteem werkt;
- waar de meterkast is;
- wie de verhuurder of beheerder is;
- welke onderhoudsbedrijven je normaal gebruikt;
- wat er met huisdieren of planten moet gebeuren.
Gevoelige beveiligingscodes hoef je niet zomaar in een openbaar overzicht te zetten.
Je kunt wel vastleggen waar zulke informatie veilig beschikbaar is.
Maak vaste lasten herkenbaar
Veel betalingen verlopen automatisch, maar niet allemaal.
Maak daarom inzichtelijk welke terugkerende kosten belangrijk zijn.
Denk aan:
- huur of hypotheek;
- energie;
- verzekeringen;
- telefoon en internet;
- abonnementen;
- belastingen;
- contributies;
- zorgkosten.
Je hoeft hierbij geen bankcodes of pincodes vast te leggen.
Het is vaak al voldoende dat iemand weet welke verplichtingen bestaan en welke betalingen bijzondere aandacht vragen.
Vergeet jaarlijkse zaken niet
Maandelijkse kosten vallen meestal wel op.
Jaarlijkse verplichtingen worden gemakkelijker vergeten.
Voorbeelden zijn:
- verzekeringspremies;
- bepaalde abonnementen;
- gemeentelijke belastingen;
- contributies;
- domeinnamen;
- onderhoud;
- belastingaangifte;
- verlengingen van contracten.
Noteer daarom eventueel een paar belangrijke maanden of data.
Dat voorkomt dat iemand tijdens een langere afwezigheid pas na een herinnering ontdekt dat er iets moest gebeuren.
Houd documenten vindbaar zonder alles te kopiëren
Een veelgemaakte gedachte is dat alle belangrijke documenten op één plaats moeten staan.
Dat hoeft niet.
Het kan prima zijn dat:
- belastingstukken digitaal staan;
- een testament bij een notaris ligt;
- verzekeringsdocumenten in een online omgeving staan;
- eigendomsdocumenten in een ordner zitten.
Belangrijker is dat iemand weet waar hij moet zoeken.
Een eenvoudige inhoudsopgave of wegwijzer kan daarom praktischer zijn dan een enorme dubbele administratie.
Zorg dat digitale zaken niet volledig onzichtbaar zijn
Digitale gegevens vormen tegenwoordig een belangrijk deel van iemands administratie.
Denk aan:
- e-mail;
- cloudopslag;
- online facturen;
- abonnementen;
- foto’s;
- documenten;
- websites;
- betaalde software.
Ook hierbij geldt dat je geen lijst met alle wachtwoorden hoeft achter te laten.
Leg liever vast welke belangrijke digitale omgevingen bestaan en waar toegang op een veilige manier is geregeld.
Zo weet iemand tenminste welke diensten aandacht kunnen vragen.
Bewaar wachtwoorden apart en veilig
Een overzicht voor later moet niet veranderen in een beveiligingsrisico.
Zet daarom geen pincodes, wachtwoorden en herstelcodes onbeveiligd tussen gewone administratie.
Wie een wachtwoordmanager gebruikt, kan bijvoorbeeld vastleggen dát die wordt gebruikt zonder alle geheime gegevens op papier te zetten.
Maak onderscheid tussen:
- informatie waarmee iemand weet wat er bestaat;
- informatie waarmee iemand daadwerkelijk toegang krijgt.
Die twee hoeven niet op dezelfde plaats te worden bewaard.
Denk aan tijdelijk én definitief uitvallen
Voorbereiding wordt vaak alleen gekoppeld aan overlijden.
Maar iemand kan ook tijdelijk niet in staat zijn om zelf zaken te regelen.
Bijvoorbeeld door:
- ziekenhuisopname;
- ongeval;
- langdurige ziekte;
- verblijf in het buitenland;
- andere onverwachte omstandigheden.
Daarom is het verstandig dat een overzicht niet uitsluitend voor nabestaanden bruikbaar is.
Ook tijdens het leven kan een vertrouwd persoon praktische informatie nodig hebben.
Geef aan wat iemand juist niet moet veranderen
Een praktische voorbereiding gaat niet alleen over wat iemand moet doen.
Soms is het minstens zo nuttig om vast te leggen wat niet de bedoeling is.
Bijvoorbeeld:
- abonnementen niet direct beëindigen;
- belangrijke documenten niet weggooien;
- accounts niet verwijderen;
- geen grote financiële beslissingen nemen;
- persoonlijke spullen niet verdelen;
- contracten niet wijzigen zonder overleg.
Dat voorkomt dat iemand vanuit goede bedoelingen iets doet wat later moeilijk te herstellen is.
Eén centrale plek kan voldoende zijn
Het overzicht hoeft niet uitgebreid of ingewikkeld te zijn.
Een eenvoudige map of digitale structuur kan al functioneren als centrale wegwijzer naar de rest van de administratie.
Wie persoonlijke en praktische informatie op één herkenbare manier wil verzamelen, kan bijvoorbeeld met Mijn Regelmap vastleggen waar belangrijke gegevens staan en welke zaken voor later aandacht verdienen.
Zo blijft de informatie bruikbaar zonder dat iedere brief, polis of factuur dubbel hoeft te worden opgeslagen.
Laat iemand anders eens kijken
Een goede test is om het overzicht door iemand anders te laten bekijken.
Vraag een vertrouwd persoon bijvoorbeeld:
Zou jij hiermee weten waar je moest beginnen als ik morgen niets kon uitleggen?
Vaak komen dan meteen praktische vragen naar boven.
Misschien ontbreekt:
- een telefoonnummer;
- informatie over een sleutel;
- de locatie van documenten;
- de naam van een organisatie;
- uitleg over een digitaal systeem.
Juist die vragen maken duidelijk welke informatie nog moet worden toegevoegd.
Houd het overzicht klein genoeg om bij te werken
Een systeem van tientallen pagina’s wordt al snel verouderd.
Daarom werkt een beperkt overzicht vaak beter.
Leg vooral informatie vast die:
- moeilijk te achterhalen is;
- regelmatig nodig kan zijn;
- belangrijk is bij onverwachte situaties;
- iemand anders een duidelijk beginpunt geeft.
Controleer het overzicht bijvoorbeeld eenmaal per jaar.
Verwijder informatie die niet meer klopt en voeg nieuwe belangrijke zaken toe.
Goed voorbereid betekent niet alles vooraf beslissen
Voorbereiden betekent niet dat je ieder mogelijk toekomstscenario moet voorspellen.
Dat kan ook helemaal niet.
Het doel is veel eenvoudiger: voorkomen dat iemand die wil helpen volledig vanaf nul moet beginnen.
Wanneer contactpersonen, belangrijke verplichtingen, documenten en praktische informatie vindbaar zijn, kunnen veel vragen sneller worden beantwoord.
Zaken voor later regelen draait uiteindelijk niet om zoveel mogelijk informatie verzamelen. Het gaat erom dat de juiste informatie beschikbaar is op het moment dat iemand die nodig heeft.